442 Sayılı KÖY KANUNU

Kanun No: 442   Kabul Tarihi: 18 Mart 1340 ve 12 Şaban 1342

Yayını: 7 Nisan 1340 tarih ve 68 sayılı Resmî Ceride  

İlgili Maddeler: 6, 8, 13, 14, 36, 68   Ek  Maddeler:  9, 10, 11, 12, 13, 14, 15  

BİRİNCİ FASIL  

Madde 6 - Birkaç  köy arasında müşterek  olan  sıvat, sulak ve pınar, mer'a, baltalık, yaylak gibi  yerler  eğer bir köy sınırı içinde kalıyorsa o köyün malı olmakla beraber diğer köyler de eskisi gibi istifade ederler.

Bu gibi müşterek yerler hiçbir köy sınırı içinde kalmıyorsa buralardan istifade eden  köylerin  müştereken  malı olup her köyün sınır kâğıdında bu hakları yazılır ve  müştereken koruyup eskisi gibi istifade ederler.

Madde 8 - Köyün orta malı,  kanun  karşısında  Devlet malı gibi korunur. Bu türlü mallara el  uzatanlar Devlet malına el uzatanlar gibi ceza görürler.

İKİNCİ FASIL  
Köy işleri

Madde 13 - Köylünün mecburî işleri şunlardır:

1 -   Sıtma, sivrisinek tarafından aşılandığı ve sivrisinek de su birikintilerinde barındığı ve ürediği  için  her şeyden evvel köy sınırı dahilindeki su birikintilerini kurutmak;

...........

6 - Evlerden dökülecek pis suların  kuyu,  çeşme,  pınar sularına karışmayarak ayrıca akıp gitmesi için üstü kapalı akıntı yapmak;

7 - Köyde evlerin etrafını ve  köyün  sokaklarını  temiz tutmak, her ev kendi önünü süpürmek;

8 - Çeşme, kuyu ve pınar başlarında gübre, süprüntü  bulundurmayıp  daima temiz tutmak, ve fazla sular etrafa yayılarak bataklık yapmaması için akıntı yapmak;

9 - Köyün süprüntü ve gübreliğini köyden uzakça yol üstü olmayan sapa ve rüzgâr altı yerlerde yapmak ve  herkese  o gübrelikten ayrı ayrı yerler göstermek;

...........

16 - Köy yollarının  ve  meydanının  etrafına  ve  köyün içinde ve etrafındaki su kenarlarına  ve  mezarlıklara  ve mezarlık ve köy arasına ağaç dikmek. (Köylü her sene  adam başına en az bir ağaç dikecek ve bu ağaç tamamen tutup yeşilleninceye kadar ağaca bakacak ve yeni dikilmişlere hayvanların sürünerek ve kemirerek zarar vermesinin önünü almak için etrafına çalı çırpı  sarıp  muhkemce  bağlayacaktır.);

17 - Köy korusunu muhafaza etmek;

...........

23 - Köy hayvanlarında salgın ve bulaşıcı bir  hastalık görülürse o gün bir adam yollayarak Hükûmete haber vermek; bu haber üzerine kazadan bir memur gelinceye  kadar  hasta olan hayvanı diğerlerinden ayırmak ve hasta hayvan ile beraber bulunmuş olan hayvanları köyün hasta olmayan hayvanları ile karıştırmamak;

24 - Köyde su basması olursa birleşerek selin yolunu değiştirmek;

25 - Ekine, mahsule, yemişli, yemişsiz ağaçlara, bağlara, bahçelere zarar veren kuşları,  böcekleri,  tırtılları öldürmek. (Bunun için hangi  tür  kuşların  ve  böceklerin hangi zamanlarda ve nasıl öldürülmesi lâzım geldiği  Hükûmetten sorulacak ve nasıl öğretilirse öyle yapılacaktır.);

26 - Köy  halkının  ekilmiş  ve  dikilmiş  mahsullerini, ağaçlarını her türlü zarar ve ziyandan muhafaza etmek;

27 - Mecbur olmadıkça yol üzerine halkın kolaylıkla geçmesine dokunacak şeyler koymamak;

28 - Birdenbire yıkılarak altında adam ve hayvanat kalacak derecede çürümüş veya eğilmiş duvar veya  damları  bir sakatlık çıkarmaması için yıktırmak veya tamir ettirmek;

...........

35 -   Yaylımlara başlı başına hayvan salmamak ve ortaklama çayırları biçmemek;

...........

Madde 14 - Yapılması köylünün isteğine bağlı olan işler şunlardır:

1 -  Köyün evlerinde ahırları odalardan  ayrı  bir  yere yapmak;

2 -  Ev, ahır, helâ duvarlarının iç  ve  dışları  senede bir defa badanalamak;

...........

4 -  Köy mezarlığının köyden ve caddeden uzak bir yerde, suların geldiği tarafta değil, akıp gittiği tarafta  olmasına çalışmak ve etrafını  duvarla  çevirerek  hayvanların girmesinin önünü almak, ve mezarlığa gübre, süprüntü  dökmemek, herkes mezarlarına iyi bakmak;

...........

8 -  Köy sınırı içinde ve münasip yerlerde ve tepelerde orman yetiştirmek;

9 -  Köyü, kasaba ve komşu köylere  bitiştiren  yolların iki kenarına ağaç dikmek ve  köy  sınırı  içindeki  yabani ağaçları aşılamak;

...........

29 - Köy korusu olmayan yerlerde koru yetiştirmek;

...........

BEŞİNCİ FASIL  
Muhtarın göreceği işler

Madde 36 - Muhtarın göreceği Devlet işleri şunlardır:

...........

12 -   Köy  sınırı içinde yangın ve sel olursa  köylüleri toplayıp söndürmeğe ve çevirmeğe çalışmak, (Orman  yangınlarında sınırdan dışarı olsa dahi yardıma mecburdurlar.);

...........  

SEKİZİNCİ FASIL  
Köy korucuları ve göreceği işler

Madde 68 - Köy sınırları içinde herkesin ırzını,  canını ve malını korumak için köy korucuları bulundurulur.

 

ONUNCU FASIL  
Müteferrik maddeler

Ek Madde  9 - (3367 - 20.5.1987) Köy muhtarı, köy  ihtiyar meclisinin olumlu kararını aldıktan sonra, köy  yerleşme planının yapılmasını bağlı bulunduğu  mülkî  amirden talep edebilir. Köy yerleşme planı, köy yerleşik ve gelişme alanını ihtiva eder.

Ek Madde 10 - (3367 - 20.5.1987) Valilikçe  resen veya köy muhtarının talebi  uygun  bulunduğu  takdirde,  köy yerleşme planının yapılması için Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonuna gönderilir.

Köy Yörleşme Alanı Tespit  Komisyonu,  Vali  Yardımcısı başkanlığında Maliye ve Gümrük, Bayındırlık ve İskân,  Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlıkları ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü mahallî kuruluşlarının birer teknik elemanı  ile köy temsilcisinden oluşur. Gerektiğinde bu komisyona ilgili diğer kuruluşlardan da uzman eleman iştirak ettirilir.

Komisyon, köyün halihazır ve gelişme  durumunu  dikkate alarak, konut ve genel  ihtiyaçlarına  göre  köy  yerleşme planını düzenler. Bu plan üzerinde Tarım  Orman ve  Köyişleri Bakanlığı, merî İmar Kanunu ve bu konudaki yönetmelik hükümlerine tâbi olmaksızın, parsellerin konumunu belirleyen işleri yapar veya yaptırır. Bu plan valilikçe  onaylanarak kesinleştirilir ve yürürlüğe girer.

Ek Madde 11 - (3367 - 20.5.1987) Komisyon  kararı  ve köy yerleşme planı köy muhtarlığına tebliğ edilir.  İtiraz edilmezse valinin onayı ile kesinleşir. Köy muhtarı köy ihtiyar meclisinin kararına dayanarak komisyon kararına karşı en geç 30 gün içinde valiliğe itiraz  edebilir.  İtiraz valilikçe 15 gün içinde karara bağlanır. Bu  karar  kesindir.

Kesinleşen kararlar, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı tarafından uygulanır.

Ek Madde 12 - (3367 - 20.5.1987) Köy yerleşme planında konut alanı ve köy genel ihtiyaçlarına ayrılan  yerler, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan mera,  yaylak, seyrangâh, yol, harman ve panayır yerleri gibi alanlar  ve Hazinenin mülkiyetinde olup, kamu hizmetlerine tahsis edilmemiş taşınmaz mallar köy yerleşme planının onayı  ile  bu vasıflarını kendiliğinden  kaybeder  ve  valiliğin  talebi üzerine köy tüzel kişiliği adına resen tapuya tescil  edilir.

Ek Madde 13 - (3367 - 20.5.1987) Köy  tüzel  kişiliği adına, köy yerleşme planına göre en çok 2000 m² olmak üzere tescil edilen parseller köyde ikamet eden ve köy  nüfusuna kayıtlı olup evi bulunmayan ihtiyaç sahiplerine ihtiyar meclisi kararı ile rayiç bedel üzerinden satılır.

Satış bedeli peşin veya en çok 5 yılda ve 5  eşit  taksitle tahsil edilerek, o köyün imar işlerinde  kullanılmak üzere köy sandığına yatırılır.

Köy ihtiyar meclisince satılan parseller üzerine  satış tarihinden itibaren en geç 5 yıl içinde bina yapılması zorunludur.

Hak sahipleri bu yerleri 10  yıl  müddetle  başkalarına devir ve temlik edemezler.

Ek Madde 14 - (3367 - 20.5.1987) 6831  sayılı  Orman, 2634 sayılı Turizmi Teşvik, 2863 sayılı Kültür  ve  Tabiat Varlıklarını Koruma, 1051 sayılı Kanunla değişik 7269  sayılı Umumî Hayata  Müessir  Afetler  Dolayısıyla  Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunları bu Kanun kapsamı dışındadır.

Bu Kanunun hükümleri, belediye mücavir alanında bulunan köyler için, valinin teklifi ve Bayındırlık ve  İskân  Bakanlığının onayı ile uygulanır.

Ek Madde 15 - (3367 - 20.5.1987) Komisyonun  teşkili, çalışma ve karar verme esas ve usulleri, köy tüzel kişiliği adına yapılacak tesciller, köy yerleşme planı düzenleme esas ve usulleri, ihtiyaç  sahiplerinde  aranan  vasıflar, devir yasakları, taşınmaz malların amaca uygun  kullanılma esasları, rayiç bedel tayini, satış esasları ve diğer  hususlar bir yönetmelikle belirlenir.

Bu yönetmelik, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten  itibaren en geç iki ay içinde Tarım Orman ve  Köyişleri  Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce ilgili kuruluşların görüşleri alınarak hazırlanır. Orman ve  Köyişleri  Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce ilgili kuruluşların görüşleri alınarak hazırlanır.